Yom Kippur, herstellen van je relatie

Woensdagavond begint het vaak voor ons onbekende Yom Kippur, ookwel ‘Grote Verzoendag’. Het is een feest die ontzettend relevant blijkt voor ons als christenen.
In dit artikel kun je ontdekken hoe Jezus de deur naar de Vader heeft opengezet, maar jijzélf over de drempel mag stappen!

Het tweede najaarsfeest is Yom Kippur, Dag van de Verzoening. Of eigenlijk Yom HaKippurrim, Dag van de Verzoeningen. Meervoud dus…

Wij kennen het als de Grote Verzoendag. In Leviticus 23 lezen we dat het een eeuwige verordening is en dat het moet worden gehouden op de tiende dag van de zevende maand.

Dit is de enige dag in het jaar waarop de Hogepriester het Heilige der Heiligen in mocht gaan, de plaats waar in de eerste tempel, de Ark van het verbond stond.

In Leviticus 23 kunnen we lezen dat het de Hogepriester is die namens het volk voor het aangezicht van God komt om te vragen voor verzoening.

28 Op diezelfde dag mag u geen enkel werk doen, want het is de Verzoendag, om voor het aangezicht van de HEERE, uw God, verzoening voor u te doen.

Leviticus 23:28 (HSV)

Pesach of Grote Verzoendag?

Je kunt je nu afvragen waarom christenen nog een dag als Grote Verzoendag nodig zouden hebben. Wij zijn toch al verzoend door het offer van Jezus met Pesach? En is Grote Verzoendag niet specifiek een dag voor de joden? Wat moeten wij niet-joden daar dan mee? Kortom: wat is de waarde van Grote Verzoendag?

Maar als we dit verder gaan bekijken, komen we achter mooie, diepere lijnen.

Pesach is het eerste feest van de Bijbelse feesten en brengt vergeving, vrijspraak en bevrijding doordat het Jezus onze plaats inneemt, zelfs op het moment er nog geen enkele verbondsrelatie met God is. Met Pesach begint dus alles. En bij de bevrijding uit Egypte is er nog geen verbondsrelatie tussen God en Israël. De eerste stap van verlossing komt bij God vandaan.

De eerste stap van verlossing komt bij God vandaan.

Jezus is niet verplicht om in onze plaats te gaan en toch is Hij gegaan, omdat het Gods Plan is.

Na de bevrijding van Pesach treden de gelovigen in een verbondsrelatie met God op het Pinksterfeest.

Pesach staat dus voor verzoening en verlossing, voordat er sprake is van een verbond. Maar Grote Verzoendag in het najaar staat helemaal in het teken van verzoening binnen de bestaande verbondsrelatie.

De Hogepriester sprenkelt bloed op de ark (Afbeelding: Temple Institute)

De Hogepriester reinigt op die ene dag de tempel en verzoent het volk met God. Die tempel is verontreinigd geraakt door de zonden die door de gelovigen binnen het verbond naar de tempel zijn gebracht. Geen enkel persoon die buiten het verbond staat, komt in die tempel zijn zonden belijden. De Grote Verzoendag heeft dus ook geen betekenis voor mensen die buiten de relatie met God staan, maar juist voor hén die binnen dat verbond zijn toegetreden.

Verzoenen

Om dit verder te kunnen uitdiepen, moeten we de betekenis van het woord ‘verzoenen’ verder bekijken.

Het woord ‘verzoening’ (‘kippur1’, denk aan Yom Kippur) komt van het Hebreeuwse woord ‘kaphar2’. Ten diepste betekent het ‘bedekken’. Veel joodse mannen dragen een kippa, een keppel. Ook dit heeft met bedekken te maken. Ook ons Nederlandse woord ‘koepel’ komt hier vandaan.

Dit hebreeuwse ‘kaphar’ is het enige woord voor verzoening. Ook het Nederlands kent alleen maar het woord ‘verzoening’.

Er zijn talen die meerdere woorden voor verzoening kennen. Het Engels bijvoorbeeld kent de volgende twee:

  1. Atonement
  2. Reconciliation

‘Atonement’ gaat over de boetedoening. Het bloed op het altaar verzoent, of beter gezegd ‘bedekt’, de zonden.

‘Reconciliation’ gaat over de verzoening in de relatie, de onderlinge betrekking.

Je zou ook kunnen zeggen: ‘atonement’ gaat over bedekking, ‘reconcilitation’ gaat over je betrekking.

Kort gezegd betekent dit, dat door Jezus’ bloed alle zonden bedekt zijn, maar er moet óók een relatie hersteld worden.

Er moet óók een relatie hersteld worden.

Het eerste is volledig Christus’ werk aan het kruis. Denk aan Pesach. Het tweede is een verandering van vijandschap naar vriendschap, waarvoor geloof en bekering nodig is. En dáár komt Grote Verzoendag bij kijken!

Waar de eerste zoekt naar een wettelijke oplossing, er moet boete worden gedaan, zoekt de tweede naar een genadig herstel. Je kunt hier dus zien dat wet en genade nooit los van elkaar kunnen worden gezien of, wat ook veel gebeurd, tegenover elkaar.

De rol van ons als gelovigen

In de voorschriften voor Yom Kippur, voor Grote Verzoendag, krijgt het volk een actieve rol3.

Het volk kijkt toe, terwijl de priester zijn taken uitvoert (Afbeelding: Temple Institute)

Er is een heilige samenkomst om je samen te verootmoedigen. Doe je dat niet, dan wordt je afgesneden.

Let er hier bij op dat je pas kunt worden afgesneden uit een verbond wanneer er een verbond is! Dit bevestigt weer de verschillen tussen Pesach en Grote Verzoendag.

Verder mag het volk niet werken. Doe je dat toch, dan wordt dat je dood.

Er wordt dus heel duidelijk beschreven dat er ook een rol voor het volk is weggelegd bij het herstellen van de relatie. En ik denk dat dit heel goed weergeeft hoe ook wij als christenen tegenover God mogen staan: samen verootmoedigen voor ons dagelijks leven.

Jezus als Hogepriester

In Hebreeën kunnen we meerdere keren lezen hoe Jezus de rol van Hogepriester heeft in de hemelse verzoening4.

De structuur uit de brief aan de Hebreeën (dus aan de joden, zij begrijpen al deze verwijzingen natuurlijk als geen ander!), wijst prachtig terug op de structuur van Leviticus 16.

Hier staat beschreven dat de Hogepriester op Yom Kippur drie keer het Allerheiligste, of ook wel ‘Heilige der Heilige’, binnengaat.

Datzelfde binnengaan lezen we in Hebreeën 8.

1 De hoofdzaak nu van de dingen waarover wij spreken, is dit: Zo’n Hogepriester hebben wij, Eén Die Zich heeft gezet aan de rechterhand van de troon van de Majesteit in de hemelen.
2 Hij is een Dienaar in het heiligdom en in de ware tabernakel, die de Heere heeft opgericht en niet een mens.

Hebreeën 8:1-2 (HSV)

De aardse tempel is een afschaduwing van de hemelse tempel. En dat is de plek waar Jezus als Hogepriester op dit moment Zijn taak vervult!

De aardse tempel is een afschaduwing van de hemelse tempel.

Eerst gaat de Hogepriester in het allerheiligste vertrek binnen met reukwerk en dat reukwerk vult de ruimte.

Daarna gaat de Hogepriester nog twee keer het Heilige der Heiligen binnen om bloed te sprenkelen.

De eerste keer gaat hij voor zijn eigen zonden en die van zijn huis, de priesterlijke familie. De tweede keer voor de zonden van het volk.

Ook hier weer een verwijzing in de Hebreeën-brief:

7 In het tweede deel echter ging alleen de Hogepriester eenmaal per jaar binnen, niet zonder bloed, dat hij voor zichzelf offerde en voor de afdwalingen van het volk.
8 Daarmee maakte de Heilige Geest dit duidelijk dat de weg naar het heiligdom nog niet openbaar gemaakt was, zolang de eerste tabernakel nog in gebruik was.

Hebreeën 9:7-8 (HSV)

De weg naar het heiligdom, het gaat hier om de weg naar de Vader! Om de weg terug naar de relatie!

Maar als Hogepriester hoeft Jezus Zijn eigen bloed niet te vergieten voor zijn eigen zonden, want hij was zonder zonde.

27 Hij heeft het niet nodig, zoals de Hogepriesters, elke dag eerst voor zijn eigen zonden slachtoffers te brengen en pas daarna voor die van het volk. Want dat heeft Hij eens en voor altijd gedaan, toen Hij Zichzelf offerde.

Hebreeën 7:27 (HSV)

Wat is Jezus daar aan het doen?

De tweede keer naar binnen kon Jezus dus overslaan. En als we dus weten dat Jezus op dít moment in de hemelse tempel is, is Hij daar dus voor het ritueel van de derde keer binnengaan in het Heilige der Heilige.

Wat is Jezus daar aan het doen? De Romeinen-brief vertelt het ons:

34 Wie is het die verdoemt? Christus is het Die gestorven is, ja wat meer is, Die ook opgewekt is, Die ook aan de rechterhand van God is, Die ook voor ons pleit.

Romeinen 8:34 (HSV)

Elke dag pleit Hij voor ons. Elke dag is Hij als Hogepriester Verzoening aan het bewerken tussen de Vader en ons. Is Hij op zoek naar relatieherstel, naar de ‘reconciliation’ voor ons!

Conclusie

Ik noemde zojuist al de rol van het volk. Die, terwijl de Hogepriester het ritueel aan het uitvoeren was, zichzelf continu aan het verootmoedigen was. En als ik dan bedenk wat onze rol is, wat ons belang is bij Grote Verzoendag voor ons, dan is dat een dagelijkse verootmoediging van ons leven. Omdat een verbond vraagt om relatieherstel.

Een verbond vraagt om relatieherstel.

Hoe gaaf is het dat in de Hebreeën-brief ook ons uitzicht staat:

16 Laten wij dan met vrijmoedigheid naderen tot de troon van de genade, opdat wij barmhartigheid verkrijgen en genade vinden om geholpen te worden op het juiste tijdstip.

Hebreeën 4:16 (HSV)

Wauw! En er komt een dag… de dag dat de Hogepriester weer naar buitenkomt. Als teken dat er verzoening heeft plaatsgevonden. En iédereen zal Hem zien!!

In Openbaring staat:

7 Zie, Hij komt met de wolken, en elk oog zal Hem zien, ook zij die Hem doorstoken hebben.

Openbaring 1:7 (HSV)

Álle mensen zullen Hem zien, “ook zij die Hem doorstoken hebben”, ook voor Israël is de toegang herstelt.

Jezus komt terug en wij, jij en ik, mogen dan na de verootmoediging, vrijmoedig naderen tot de troon van genade, de troon van de Vader!

Vol verwachting?

Wil je meer weten over de Bijbelse najaarsfeesten? Kijk dan hier bij de studieserie die ik vorig jaar hierover heb gepubliceerd.

Voetnoten

  1. Strongs h3725
  2. Strongs h3722
  3. Het volk krijgt een aantal richtlijnen. En we kunnen lezen dat God het heel nauw neemt met die voorschriften voor het volk:

    1. De Israëlieten moeten op die dag een heilige samenroeping hebben (Leviticus 23:7; Numeri 29:7).
    2. Ze moeten zich verootmoedigen (Leviticus 23:27; Numeri 29:7).
    3. Wie zich niet verootmoedigt, moet van zijn volksgenoten worden afgesneden. (Leviticus 23:29)
    4. Het is een rustdag (Leviticus 23:8), waarop ze zich moeten onthouden van de dagelijkse arbeid (Numeri 29:7).
    5. Wie enig werk verricht, zal door God worden vernietigd (Leviticus 23:30).

    Het hele volk is dus op de achtergrond aanwezig, wanneer de Hogepriester zijn voorschriften volgt voor de dag. Je ziet dat deze dag een gezamenlijk gedragen doel heeft, waarin ieder zijn eigen plek inneemt.

  4. 17 Daarom moest Hij in alles aan Zijn broeders gelijk worden, opdat Hij een barmhartig en een getrouw Hogepriester zou zijn in de dingen die God betreffen, om de zonden van het volk te verzoenen.

    Hebreeën 2:17 (HSV)

    14 Nu wij dan een grote Hogepriester hebben, Die de hemelen is doorgegaan [naartoe is gegaan, binnengegaan], namelijk Jezus, de Zoon van God, laten wij aan deze belijdenis vasthouden.

    Hebreeën 4:14 (HSV)

Geef een antwoord