Waar was de hof van Eden?

Wist je dat de term ‘paradijs’ helemaal niet voorkomt in de bijbel? Genesis vertelt ons over een prachtige hof, waar alles is begonnen. Maar kunnen we nu nog terughalen wáár die hof heeft gelegen?

Genesis 2

Heel vaak wordt de hof geplaatst in het gebied van het huidige Irak, vaak vanuit de verwijzing van Genesis naar de Eufraat en de Tigris.

Laten we maar eens helemaal teruggaan naar Genesis 2:

8 Ook plantte de HEERE God een hof in Eden, in het oosten, en Hij plaatste daar de mens, die Hij gevormd had.

Genesis 2:8 (HSV)

Gelijk in dit vers worden we vaak al op het verkeerde been gezet. Vanuit het idee dat de Thora uit een joods perspectief is geschreven is de plaatsing van Eden ‘in het oosten’ heel aannemelijk in combinatie met het huidige Irak. Dat ligt tenslotte in het oosten.

Gelijk in dit vers worden we vaak al op het verkeerde been gezet.

Maar het woord ‘qedem’1, waarvan dit woord ‘oosten’ vandaan komt, kan echter in plaats van een plaatsaanduiding óók een tijdsaanduiding betekenen. Het oosten, de plek waar de zon op komt, is ook de plaats waar dus een begin is. Qedem kan ook worden vertaald als ‘vroeger’, ‘oudsher’ of ‘in het begin’. En dan komt ons vers er anders uit te zien…

8 Ook plantte de HEERE God een hof in Eden, in het begin, en Hij plaatste daar de mens, die Hij gevormd had.

Genesis 2:8 (HSV)

Zie je hoe snel we door dit soort schijnbaar kleine woorden zelf een beeld gaan vormen, gewoon omdat we niet beter weten of omdat het ons nooit is verteld? Het is best logisch toch, ‘in het begin’? We hebben het tenslotte over het begin van onze wereld!

Laten we eens verder lezen:

9 En de HEERE God liet allerlei bomen uit de aardbodem opkomen, begerenswaardig om te zien en goed om van te eten; ook de boom des levens, in het midden van de hof, en de boom van de kennis van goed en kwaad.
10 Een rivier kwam voort uit Eden om de hof te bevochtigen. En vandaar splitste hij zich en vormde vier hoofdstromen.

Genesis 2:9-10 (HSV)

En dan volgt de eerste rivier:

11 De naam van de eerste rivier is Pison; die is het die rond heel het land van Havila stroomt, waar het goud is.
12 En het goud van dit land is goed; ook is er balsemhars en de edelsteen onyx.

Genesis 2:11-12

Om Pison te kunnen situeren hebben we een aantal aanknopingspunten in de tekst.

  • Havila wordt genoemd.
  • Goud speelt een rol, maar ook andere grondstoffen.

Pison

Er zijn verschillende theorieën over de ligging van de Pison. De Ganges is India is genoemd (Josephus Flavius), maar ook de Nijl in Egypte (Rashi). Ook is de Uizhun, een rivier in Noord Iran genoemd (David Rohl), omdat deze door ‘goudland’ stroomt.

Het meest waarschijnlijk is echter dat de rivier in het huidige Saudi Arabië heeft gestroomd.

Allereerst omdat dit het meest overeenkomt met de bijbel. Maar daar gaan we zo meteen naar kijken.

De onderzoeker Farouk El-Baz2 van de universiteit Boston ontdekte een riviermonding in Koewiet. Hij ontdekte dat er daar allemaal kiezelstenen van basalt en graniet lagen, terwijl daar geen gebergte is waaruit ze afkomstig zijn. Bovendien worden kiezelstenen rond doordat ze meegevoerd worden door water. El-Baz ging er vanuit dat de stenen uit het Hijazgebergte kwamen aan de andere kant van het Arabische schiereiland.

Uit satellietfoto’s blijkt dat er vroeger dwars door Arabië een grote rivier heeft gelopen, voor een deel ondergronds, voor een deel bovengronds.

Een andere onderzoeker, James E. Sauer, die vooral geïnteresseerd is in klimaatveranderingen, is verder gegaan met deze ontdekking. Volgens hem is de rivier uiterlijk in 2000 voor Christus al verdroogd.

In Genesis 2 lazen we net dat de Pison het land Havila omloopt, waar het goud is; daar is ook bedolah en de steen sardonix. De meeste uitleggers denken bij het land Havila aan Arabië, op grond van andere vermeldingen. Zo heeft het woord Havila (of ook Chawila) een verwantschap met het woord ‘zand’. Een soort ‘zandland’ dus.

Verder is in Arabië een goudmijn ontdekt die al in gebruik was in de tijd van koning Salomo. De mijn, met de naam Mahd edh-Dhahab3 (bakermat van het goud) bevat nog steeds een grote voorraad van het edele metaal, zodat daar nu zo’n 5 ton goud per jaar gewonnen wordt.

Het schiereiland Arabië voldoet dus aan alle eigenschappen die in Genesis 2 genoemd worden.

Havila in de bijbel

Ook in de bijbel wordt Havila genoemd.

18 Zijn nakomelingen woonden vanaf Havila tot Sur, dat ten oosten van Egypte ligt, in de richting van Assur. Zij vestigden zich tegenover al hun verwanten.

Genesis 25:18 (HSV)

We lezen hier dat Sur ten oosten van Egypte ligt. Dit komt ook overeen met Exodus 15:224, waar het volk na de doortocht door de Rode Zee in de woestijn van Sur terecht komt.

De andere richting is Assur (één van de zonen van Sem) of Assyrie, wat in het noordelijke gebied van het Midden Oosten heeft gelegen.

Dit zou dus betekenen dat Havila (één van de zonen van Cusj) ongeveer vanaf het Sinaï-schiereiland (de Wildernis van Sur) tot tegen Assur heeft gelegen.

Een andere tekst is 1 Samuel 15:7:

7 Saul versloeg de Amalekieten vanaf Havila tot in de richting van Sur, dat tegenover Egypte ligt.

1 Samuel 15:7 (HSV)

Ook in dit verslag lezen we dat Havila tegen het gebied Sur, waarschijnlijk dus het Sinai-schiereiland heeft gelegen. Dat wijst dus in ieder geval het noordwestelijke deel van het Arabisch schiereiland aan, het huidige Saudi Arabië.

Pison op de kaart

We weten nu dus waar de verschillende gebieden hebben gelegen. Samen met de latere ontdekkingen van de drooggelegde rivier in Saudi Arabië, zou de Pison dus in Arabië kunnen hebben gelegen.

Gihon

13 En de naam van de tweede rivier is Gihon; die is het die rond heel het land Cusj stroomt.

Genesis 2:13 (HSV)

Om Gihon te kunnen plaatsen, moeten we weten waar Cusj heeft gelegen. Cusj staat veel genoemd in de bijbel. Vaak in combinatie met Egypte.

Cusj is één van de zonen van Cham en een broer van Kanaän. Het is logisch hem te plaatsen in het huidige Afrika.

Cusj is dan ook een voorvader van de meest zuidelijke volken van Afrika. Het land wat naar hem is vernoemd betreft het gebied bij de zuidelijke streken van de nijl, nu Ethiopië. 

Gihon op de kaart

De Gihon kunnen we waarschijnlijk plaatsen in de Rode Zee en stroomt door tot de rivierdelta in Ethiopië.

“Huh?” zul je misschien denken… De Rode Zee is toch geen rivier?

De Rode Zee is waarschijnlijk ontstaan door platentektoniek. Dat zijn de aardlagen die langs elkaar bewegen. Sommigen denken dat dit bijvoorbeeld na de zondvloed is gebeurd. Gihon ligt in de breuklijn van de Rode Zee.

De gebergten aan weerszijden van de Rode Zee zijn gespiegeld en zaten dus aan elkaar vast. Als je op de kaart kijkt lijken de zijden in elkaar te passen. 

Aardplaten Gihon

Om dit wat te verduidelijken vind je hier een plaat van de verschillende aardplaten. Precies door de Rode Zee loopt een breuklijn tussen de Afrikaanse plaat en de Arabische plaat:

Eufraat & Tigris

En dan het laatste vers:

14 En de naam van de derde rivier is Tigris; die loopt ten oosten van Assur. En de vierde rivier is de Eufraat.

Genesis 2:14 (HSV)

Deze zijn vrij eenvoudig te vinden. Assur hebben we ook al eerder gezien.
Deze rivieren bestaan tot op vandaag nog steeds in het huidige Irak.

Eufraat & Tigris op de kaart

Maar goed… En nu? Alle getekende rivieren op deze kaart hebben geen verbinding. Hoe zit dit nu?

De bron van Eden

Terug naar onze tekst. Waar is de verbinding te vinden tussen al deze rivieren?
In Genesis 2:10 lezen we het volgende:

Eden is de bron. Maar wáár is Eden?

10 Een rivier kwam voort uit Eden om de hof te bevochtigen. En vandaar splitste hij zich en vormde vier hoofdstromen.

Genesis 2:10 (HSV)

Eden is dus de bron van deze vier rivieren. Maar wáár is Eden?

De Gihonbron

We hebben zojuist al gekeken naar de ligging van de rivieren. Eén daarvan is de Gihon.

En de bron van Gihon is precies aan te wijzen! Hij wordt namelijk nóg een aantal keren genoemd in de bijbel, waardoor we precies weten waar deze ontspringt.
Lees maar mee in 1 Koningen 1. Salomo wordt in de Gihon gezalfd tot koning. Salomo, de Zoon van David. Een prachtig beeld van Jezus.

45 En de priester Zadok en de profeet Nathan hebben hem in Gihon tot koning gezalfd, en vandaar zijn zij blij de stad weer binnengetrokken, zodat de stad in rep en roer is. Dat is het geluid dat u gehoord hebt.

1 Koningen 1:45 (HSV)

Verder weten we uit 2 Kronieken 32 dat koning Hizkia een tunnel heeft laten graven om het water binnen de stadsmuren te krijgen. Op die manier zouden de inwoners nog water hebben bij een mogelijke belegering door de Assyriers. De tunnel komt uit in de aangelegde Siloamvijver.

30 Hizkia was het die de bovenste uitgang van het water van de Gihonbron dichtstopte en het water recht naar beneden leidde, naar het westen van de stad van David. En Hizkia was voorspoedig in al zijn werk.

2 Kronieken 32:30 (HSV)

De Gihonbron is te vinden net buiten de stadsmuren van Jeruzalem op deze kaart. Je ziet van daaruit een klein stippellijntje lopen naar onderin de Siloamvijver. Het stippellijntje is de gegraven tunnel van Hizkia.

De Gihonbron is nog steeds te vinden. Buiten de muren van wat nu ‘de Oude Stad’ heet, aan de zuidkant, ligt de oorspronkelijke Stad van David. Hier zijn ondergronds veel gangenstelsels én de Gihonbron te bezoeken.

Targoems

Maar er is méér! Ik wil graag met jullie kijken naar de zogenaamde ‘targoems’5. Het woord targoem betekent ‘vertaling’. Je hebt hier dan ook te maken met vertalingen van de Hebreeuwse bijbel naar het Aramees.

De targoemvertalingen werden noodzakelijk toen de bewoners van Judea in het Perzische Rijk6 werden opgenomen en het aloude Hebreeuws werd opgegeven ten gunste van het Aramees, de taal van de rijkskanselarij.

Door deze latere vertalingen bieden de targoems dus erg waardevolle informatie over de interpretatie van de Hebreeuwse Bijbel door latere generaties.

Ook werpt de targoem licht op bepaalde teksten in het Nieuwe Testament. Zo vinden we in 2 Timotheüs 3:8 de namen van Jannes en Jambres7. Die namen vinden we nergens terug in het oude testament.

Eén van de targoems (van Jonathan Ben Uzziel) bij Exodus 7:118 vertelt ons dat dit twee tovenaars van Farao waren. De schrijvers van het Nieuwe Testament waren dus bekend met de targoems!

Ik wil jullie graag meenemen naar een specifieke tekst in het oude testament om te kijken wat de interpretatie was van de joden

7 toen vormde de HEERE God de mens uit het stof van de aardbodem en blies de levensadem in zijn neusgaten; zo werd de mens tot een levend wezen.

Genesis 2:7 (HSV)

Het huis van het heiligdom? Moriah?

In de targoem vinden we een erg interessant inzicht over de interpretatie van die tijd:

7 toen vormde de HEERE God de mens en nam stof van de plaats van het huis van het heiligdom, de berg Moriah en blies de levensadem in zijn neusgaten; zo werd de mens tot een levend wezen.

Genesis 2:7 (Targoem Jonathan Ben Uzziel)

Het huis van het heiligdom? Moriah? Het gaat hier om Jeruzalem! Veel van de joden, ook in deze tijd, geloven dat de schepping heeft plaatsgevonden in Jeruzalem…!

Waar was de hof van Eden?

En dan komt alles ineens samen. De bron van alle rivieren ligt in Jeruzalem! Het startpunt van onze wereld is Jeruzalem!

De bron uit Jeruzalem

En dan valt veel op zijn plek. Kijk maar eens naar de visioenen van Ezechiël.

Ezechiël ziet al het nieuwe Jeruzalem, de herstelde tempel en de levensrivier. Het herstelde paradijs tijdens het Millennium.

Het visioen wordt heel duidelijk geplaatst:

4 ”Toen sprak die Man tot mij: Mensenkind, zie met uw ogen, luister met uw oren, en neem alles wat Ik u zal laten zien, ter harte. U bent namelijk hierheen gebracht, opdat Ik u dit zou laten zien. Maak alles wat u ziet, aan het huis van Israël bekend.

Ezechiël 40:4 (HSV)

En dan valt veel op zijn plek.

In het visioen wordt Ezechiël naar Jeruzalem gebracht. Hij is lichamelijk in Babel.

U bent namelijk hierheen gebracht… Waarheen? Jeruzalem!

1 Daarna bracht Hij mij terug naar de ingang van het huis. En zie, er stroomde water uit, van onder de drempel van het huis naar het oosten, want de voorkant van het huis lag naar het oosten. Het water stroomde naar beneden van onder de rechterzijde van het huis, ten zuiden van het altaar.

Ezechiël 47:1 (HSV)

De bron ontspringt in het huis van God en stroom naar het oosten. Als je dit kunt plaatsen, komt de bron uit in het Kidrondal tussen Jeruzalem en de Olijfberg.

18 Op die dag zal het gebeuren dat de bergen van jonge wijn zullen druipen, de heuvels van melk zullen stromen, en alle waterstromen van Juda zullen overlopen van water. Een bron zal uit het huis van de HEERE ontspringen, die het dal van Sittim zal bevochtigen.

Joël 3:18 (HSV)

Ook in Joël is het overduidelijk: Een bron zal uit het huis van de HEERE ontspringen. Sittim ligt aan de oostelijke kant van de Jordaan, aan de noordkant van de Dode Zee, tegenover Jericho.

In Zacharia 14:8 kun je lezen dat het water naar de Dode Zee, maar ook naar de Middellandse Zee zal stromen. De zegen gaat alle kanten op9!

De Levensboom

Maar er is zoveel meer dan alleen het water. Het water heeft een doel…

Laten we verder lezen in Ezechiël:

12 En langs de beek, langs de oever ervan, zullen aan deze kant en aan de andere kant allerlei vruchtbomen opkomen, waarvan het blad niet zal verwelken en waarvan de vrucht niet zal opraken. Elke maand zullen ze nieuwe vruchten voortbrengen, want het water ervoor stroomt uit het heiligdom. De vrucht ervan zal tot voedsel dienen en het blad ervan tot genezing.

Ezechiël 47:12 (HSV)

En precies hetzelfde kunnen we ook terugzien in Openbaring:

1 En hij liet mij een zuivere rivier zien, van het water des levens, helder als kristal, die uit de troon van God en van het Lam kwam.
2 In het midden van haar straat en aan de ene en de andere zijde van de rivier bevond zich de Boom des levens, die twaalf vruchten voortbrengt – van maand tot maand geeft Hij Zijn vrucht. En de bladeren van de boom zijn tot genezing van de heidenvolken.

Openbaring 22:1-2 (HSV)

De Boom des Levens komt opnieuw te staan op de plek waar hij ooit stond: in Jeruzalem…!

Conclusie

Het eerste wat God uitriep, nadat de mens van de verboden vrucht had gegeten, was: “Waar ben je?”. Ik ben je kwijt! Ik ben de relatie kwijt…

God bracht Zijn Zoon precies naar de plek waar het was misgegaan, om het geestelijke herstel in te luiden. Om een begin te maken met het herstellen van die relatie!

Waar ben je? Ik ben je kwijt…

Het belang van Jeruzalem in onze huidige tijd is van groot belang! Dít is dé plek waar alles hersteld gaat worden! Vind je het gek dat er zoveel om deze stad is te doen?

God bereidt deze plaats voor om opnieuw het epicentrum van de wereld te worden! Jeruzalem is de plek van waar het allemaal begon, waar Jezus de start van het herstel heeft ingeluid en waar de Vader uiteindelijk álles zal herstellen!

Voetnoten

  1. Strongs h6924

  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Farouk_El-Baz

  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Mahd_adh_Dhahab

  4. 22 Hierna liet Mozes Israël vanaf de Schelfzee opbreken en zij vertrokken naar de woestijn Sur. Drie dagen gingen zij door de woestijn en vonden geen water.

    Exodus 15:22 (HSV)
  5. https://nl.wikipedia.org/wiki/Targoem

  6. Vanaf 559 v.Chr.

  7. 8 Op de wijze waarop Jannes en Jambres tegen Mozes in gingen, zo gaan ook zij tegen de waarheid in. Het zijn mensen met een verdorven gezindheid en, wat het geloof betreft, verwerpelijk.

    2 Timotheüs 3:8 (HSV)
  8. 11 But Pharoh called the hachems and magicians; and they also, Janis and Jamberes, magicians of Mizraim, did the same by their burnings of divination.

    Exodus 7:11 (Targoem Jonathan Ben Uzziel)

    11 Maar de farao op zijn beurt riep de wijzen en de tovenaars, en ook zij, de Egyptische magiërs, deden met hun bezweringen hetzelfde.

    Exodus. 7:11 (HSV)
  9. Sommige uitlegger zien de Dode Zee hier als beeld van het Israël en de Middellandse Zee als beeld van de volken.

4 reacties

Mooie gedegen en toch compacte studie Thijs. De geschiedenis én onze toekomst met Hem is zo geografisch tastbaar, heel mooi ook met de oude bronnen.

Mooi artikel Thijs! We hebben dit met ons gezin + aanhang vandaag gelezen tijdens onze en samen mogen ontdekken waar ooit de hof van Eden lag. Het is leuk om zo’n artikel samen te lezen en te bespreken.
Dank je voor je werk hierin!

Shalom Thijs, ook deze ontdekking had ik enkele jaren geleden samengevat nadat ik in de Pratt had gezwommen (dezelfde letters als de Eufraat) ligt onder Anathot. verder had ik al gezien dat de Gihon in de watertunnel van Hiskia stroomt en ben daar verschillende maken doorheen gelopen. mijn studie op mijn blog tittel en jota hebben ongeveer dezelfde conclusie. mooi werk. Groet Raymond

Geef een antwoord